Ulusal Birlik Partisi (UBP) Lefke Milletvekili adayı Aytaç Çaluda, Lefke’nin kalkınması, gençlerin bölgede tutulması ve narenciye üretiminin sürdürülebilir hale getirilmesi için kapsamlı yatırımlara ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Lefke’nin yıllardır yeterli ilgiyi görmediğini belirten Çaluda, liman ve yat limanı projesi, sanayi bölgesi, sosyal konut alanları ve turizm yatırımlarının öncelikli hedefleri arasında olduğunu kaydetti. Narenciye sektörünün ciddi sıkıntılar yaşadığına dikkat çeken Çaluda, üreticinin korunması ve yeni ihracat pazarlarının bulunması gerektiğini vurguladı.*
Taha Can GÜRLEK
UBP Lefke Milletvekili adayı Aytaç Çaluda, TV 2020 ekranlarında Melis Güner’in sunduğu “100 Yüze” programına konuk olarak gündeme ilişkin soruları yanıtladı.
Lefke’de gerçekleştirilen UBP aday belirleme sürecinde birinci sırada yer almasının kendisi açısından büyük anlam taşıdığını ifade eden Çaluda, parti üyelerinin gösterdiği güven ve destek için teşekkür etti.
Lefke’nin küçük bir seçim bölgesi olmasına rağmen ülke genelinde gerçekleştirilen bir seçimde farklı bölgelerden seçmenlerin desteğini almanın kolay olmadığını belirten Çaluda, elde ettiği sonucun geçmişte verilen hizmetlerin bir karşılığı olduğunu söyledi.
Çaluda, “Demek ki geçmişte iyi hizmetler verilmiş. Seçmenimiz ve halkımız güzel bir mesaj veriyor. Ben de bu desteğe layık olmak için çalışacağım. Seçilmemiz halinde kimseyi mahcup etmeyeceğim.” dedi.
“51 yıldır UBP ruhuyla hizmet ediyorum”*
Siyasi geçmişine de değinen Çaluda, henüz 7 yaşındayken UBP örgütüne katıldığını ve 58 yaşında olmasına rağmen partisine bağlılığını sürdürdüğünü belirtti.
Yaklaşık 51 yıldır aynı siyasi çizgide olduğunu ifade eden Çaluda, çocukluğundan itibaren hizmet anlayışıyla yetiştiğini kaydetti.
Ailesinin hayvancılık ve çiftçilikle uğraştığını anlatan Çaluda, bölge insanıyla iç içe büyüdüğünü, bu nedenle halkın sorunlarını yakından bildiğini söyledi.
2009 yılında Çalışma Bakanlığı’nda müdür olarak görevlendirildiğini, müşavirlik döneminin ardından 2018 yılında milletvekili seçildiğini anımsatan Çaluda, görev yaptığı dönemlerde makam ve mevki gözetmeden vatandaşların sorunlarıyla ilgilendiğini dile getirdi.
Çaluda, “Benim için en büyük mutluluk, bir vatandaşımın beni aradığı zaman yardımcı olabilmektir. Beni farklı görüşte olan, bana oy vermeyen insanlar da iyi konuşuyorsa bu benim için çok değerlidir. Hiçbir zaman partizanca davranmadım. Yardım edebildiğim herkese yardımcı olmaya çalıştım.” ifadelerini kullandı.
Siyasete hiçbir zaman ara vermediğini vurgulayan Çaluda, aktif görevde olmadığı dönemlerde de ülkeyi dolaşarak vatandaşlarla bir araya geldiğini, köyleri, örgütleri ve kahvehaneleri ziyaret ettiğini söyledi.
“Lefke’nin en büyük ihtiyacı gençleri bölgede tutmak”*
Lefke’nin öncelikli sorunlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Çaluda, ilçenin gelişmesi için özellikle gençlerin bölgede kalmasını sağlayacak projelerin hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti.
Lefke’nin yeni bir ilçe olmasına rağmen kamu hizmetleri ve kurumsal yapılanma açısından hâlâ eksiklikleri bulunduğunu ifade eden Çaluda, bölgenin nüfus yapısına dikkat çekti.
Lefke’de yaklaşık 12-13 bin kişilik bir nüfus bulunduğunu, üniversite öğrencileri ve çalışma izinli kişilerle birlikte bölgenin nüfusunun önemli ölçüde arttığını kaydeden Çaluda, bu durumun kamu hizmetlerine olan ihtiyacı da artırdığını söyledi.
Lefke’nin öncelikli projelerinden birinin liman ve yat limanı yatırımı olduğunu belirten Çaluda, bunun bölge ekonomisine önemli katkı sağlayacağını ifade etti.
Bölgede yaklaşık 2 bin dönümlük atıl durumda bulunan CMC arazisinin de değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden Çaluda, söz konusu alanın sanayi bölgesi olarak kullanılabileceğini dile getirdi.
Çaluda, “Bu arazileri bölge halkına kazandırmamız lazım. Orada büyük bir sanayi sitesi oluşturabiliriz. Böylelikle istihdam doğacak, bölge gelişecek ve Lefke ekonomisine ciddi katkı sağlanacaktır.” dedi.
Gençlerin konut sahibi olabilmesinin de büyük önem taşıdığını vurgulayan Çaluda, Lefke merkezinde ve köylerinde gençlere sosyal konut arsaları verilmesi gerektiğini belirtti.
Gençlerin kendi bölgelerinde ev yapabilmelerinin önünün açılmasının, göçün önlenmesi açısından önemli olduğunu ifade eden Çaluda, şöyle konuştu:
“Gençlerimize ev yapma imkânı vermezsek bölgemizden kopuyorlar. Lefkoşa’ya giderek ev almak zorunda kalıyorlar. Böylece hem ailelerinin yanından hem de topraklarından uzaklaşıyorlar. Lefke üretim bölgesidir. Narenciyesiyle, hayvancılığıyla önemli bir potansiyele sahiptir. Bu üretimin devam etmesi için gençlerimizi bölgede tutmamız gerekiyor.”
Devletin gençlere arsa tahsis etmesinin yanı sıra ev yapabilmeleri için kredi ve finansman desteği sağlamasının da önemli olduğunu belirten Çaluda, bu yöndeki projelerin hayata geçirilmesi gerektiğini kaydetti.
Narenciye üreticisinin korunması çağrısı
Lefke ve Güzelyurt bölgesinin en önemli geçim kaynaklarından biri olan narenciye sektörünün ciddi sorunlarla karşı karşıya bulunduğunu belirten Çaluda, üreticinin desteklenmesi gerektiğini söyledi.
Kendisinin de uzun yıllardır narenciye üreticisi olduğunu ifade eden Çaluda, yaklaşık 33 yıldır üretim yaptığını belirterek sektörün yaşadığı sıkıntıları yakından bildiğini kaydetti.
Üretim maliyetlerinin sürekli arttığını, elektrik, su ve gübre gibi temel girdilerin dövize bağlı olarak pahalılaştığını dile getiren Çaluda, üreticinin ürününü hak ettiği fiyata satamamasının sektörü olumsuz etkilediğini söyledi.
Özellikle Ortadoğu’da yaşanan gelişmelerin ihracat pazarlarını etkilediğine işaret eden Çaluda, narenciye ihracatında alternatif pazarların oluşturulması gerektiğini vurguladı.
Çaluda, “Bütün yumurtalarımızı aynı sepete koymamalıyız. Sadece belirli Arap ülkelerine veya belli pazarlara bağlı kalırsak oralarda yaşanan herhangi bir sıkıntıda üreticimiz de mağdur oluyor. Başka ülkelerde yeni pazarlar bulmamız gerekiyor.” dedi.
Geçmişte Kıbrıs Türk narenciyesinin Avrupa pazarlarına da gönderildiğini anımsatan Çaluda, ambargoların bulunduğu dönemlerde dahi Avrupa’da pazarlama faaliyetleri yürütüldüğünü belirtti.
Bu nedenle dış pazarlara açılabilecek, pazarlama ve finansman konusunda deneyimli kişilerin ilgili görevlere getirilmesi gerektiğini ifade eden Çaluda, üreticinin yalnız bırakılmaması çağrısında bulundu.
Çaluda, “Biz üretiriz, bölge halkımız çalışkandır ve üretimi bilir. Ancak üreticinin desteklenmesi gerekiyor. Ürününü satamazsa, emeğinin karşılığını alamazsa kimse yeni bahçe kurmak istemez. Bugün ağaçları yetiştirmek için yıllarca emek harcıyoruz. Bir ağacın verimli hale gelmesi 12-13 yılı buluyor. Bu nedenle narenciyeyi tüketmemeli, gelecek nesillere de aktarabilmeliyiz.” ifadelerini kullandı.
“Su, narenciye bölgelerine ulaştırılmalı”
Türkiye’den KKTC’ye getirilen suyun bölgedeki üretime katkı sağlayacak şekilde değerlendirilmesi gerektiğini belirten Çaluda, suyun Yeşilyurt ve Doğancı köylerine kadar ulaştırılması için mücadele edilmesi gerektiğini söyledi.
Suyun adaya getirilmesindeki temel amaçlardan birinin tarımsal üretimi desteklemek olduğunu kaydeden Çaluda, özellikle narenciye üretiminin yoğun olduğu bölgelerin su ihtiyacının karşılanmasının önemine dikkat çekti.
Çaluda, “Bu suyun geliş sebebi, esas olarak var olan narenciyeyi ayakta tutmaktı. Bizim ısrarımız ve mücadelemiz, suyun Yeşilyurt ve Doğancı köylerine kadar ulaşmasıdır. Bu, bölge halkımızın en doğal hakkıdır. Öncelikli hedefimiz suyun ihtiyaç duyan narenciye bölgelerine gitmesidir.” dedi.
Türkiye’nin ihtiyaç duyulması halinde yeni bir su hattı daha getirebilecek güce sahip olduğunu ifade eden Çaluda, tarımsal üretimin desteklenmesinin ülke ekonomisi açısından stratejik öneme sahip olduğunu kaydetti.
Lefke’ye butik otel ve turizm yatırımları önerisi
Lefke’nin turizm potansiyelinin yeterince değerlendirilmediğini belirten Çaluda, bölgenin doğal ve tarihî dokusuna uygun yatırımlarla ekonominin canlandırılabileceğini söyledi.
Bölgeye büyük ve yüksek katlı oteller yerine doğayla uyumlu butik otellerin kazandırılması gerektiğini ifade eden Çaluda, turistlerin Lefke’yi ziyaret etmelerine rağmen ekonomik katkının sınırlı kaldığını belirtti.
Çaluda, “Her gün turist otobüsleri Lefke’ye geliyor. Ancak bu insanlar bir kola veya bir şişe su alıp geri dönüyor. Konaklama imkânı olmadığı için bölge ekonomisine yeterince katkı sağlayamıyorlar. Oysa bir veya iki gece konaklayabilecekleri oteller yapılırsa bölge esnafı da bundan yararlanır.” diye konuştu.
Bölgenin yüksek kesimlerinde otantik restoranların ve doğaya uygun turizm işletmelerinin teşvik edilebileceğini kaydeden Çaluda, Lefke’nin doğal güzelliklerinin korunarak ekonomik değere dönüştürülmesi gerektiğini söyledi.
Lefke merkezinin de yeniden canlandırılması gerektiğini belirten Çaluda, esnafın desteklenmesi, yeni işletmelerin açılması ve gençlerin bir araya gelebileceği sosyal alanların oluşturulmasının önemine işaret etti.
Bu kapsamda iş yeri açmak isteyenlere vergi muafiyeti, kira desteği ve çeşitli teşvikler sağlanabileceğini dile getiren Çaluda, Lefke’nin tarihî kimliğinin de korunması gerektiğini vurguladı.
“Lefke’nin polis teşkilatı güçlendirilmeli”
Geçmiş milletvekilliği döneminde tamamlayamadığı çalışmalar arasında Lefke Polis Müdürlüğü’nün güçlendirilmesinin bulunduğunu belirten Çaluda, bölgenin nüfusunun ve güvenlik ihtiyaçlarının arttığını söyledi.
Lefke’de görev yapan polis personelinin özveriyle çalıştığını ancak mevcut koşullarda daha fazla desteğe ihtiyaç duyulduğunu ifade eden Çaluda, polis teşkilatının personel ve kurumsal kapasitesinin artırılması gerektiğini kaydetti.
Çaluda, bölgedeki nüfus artışının ve üçüncü ülke vatandaşlarının yoğunluğunun güvenlik hizmetlerine olan ihtiyacı artırdığını belirterek, “Mevcut polisimiz canla başla görev yapıyor. Ancak bu koşullar altında desteklenmeleri gerekiyor. Lefke’nin güvenlik açısından daha güçlü bir yapıya kavuşturulması şarttır.” dedi.
“Lefke’nin hizmet konusunda geri bırakılmaması gerekiyor”
Lefke’nin yerel yönetim hizmetleri bakımından da geliştirilmesi gerektiğini ifade eden Çaluda, bölge halkının bazı temel ihtiyaçlarının karşılanmadığı yönündeki şikâyetlerini değerlendirdi.
Özellikle turistlerin kullanabileceği tuvalet gibi temel altyapı hizmetlerindeki eksikliklere dikkat çeken Çaluda, yerel yönetimin daha fazla çalışma ortaya koyması gerektiğini söyledi.
Belediyenin gelirlerinin sınırlı olduğunu da kabul eden Çaluda, merkezi hükümetin küçük ilçelere daha fazla ilgi göstermesi için mücadele edilmesi gerektiğini belirtti.
Çaluda, “Lefke küçük bir ilçedir. Herkes kendi büyük bölgesine bakarken küçük ilçelerin gözden kaçırılmaması gerekiyor. Lefke’ye dikkat çekmek ve ihtiyaçlarını hükümetin gündemine taşımak için mücadele etmek zorundayız.” ifadelerini kullandı.
Ülkenin bütün bölgelerine eşit hizmet götürülmesinin yöneticilerin temel sorumluluğu olduğunu vurgulayan Çaluda, Lefke halkının da diğer bölgelerde yaşayan vatandaşlarla aynı hizmetlerden yararlanması gerektiğini kaydetti.
“UBP hükümeti en istikrarlı hükümetlerden biri oldu”
Hükümetin icraatlarına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Çaluda, Başbakan Ünal Üstel başkanlığındaki hükümetin son yılların en istikrarlı yönetimlerinden biri olduğunu savundu.
Siyasi istikrarın yatırımların tamamlanması açısından önemli olduğunu belirten Çaluda, geçmişte sık sık hükümet değişikliklerinin yaşandığını, bunun da projelerin devamlılığını olumsuz etkilediğini söyledi.
Muhalefetin, hükümetin gerçekleştirdiği yatırımların Türkiye Cumhuriyeti’nin desteğiyle yapıldığı yönündeki eleştirilerine de yanıt veren Çaluda, Türkiye’nin desteğinin önemini kabul etmekle birlikte projelerin hayata geçirilmesi için siyasi irade ve çaba gerektiğini ifade etti.
Geçmişte UBP hükümetleri döneminde önemli ekonomik iş birliği protokollerinin imzalandığını ve altyapı yatırımlarının başlatıldığını anımsatan Çaluda, sosyal konutlar, elektrik santralleri, limanlar, çift şeritli yollar ve üniversitelerin ülkenin gelişiminde önemli rol oynadığını söyledi.
Çaluda, “Türkiye Cumhuriyeti elbette destek veriyor. Ancak senin de isteğin ve niyetin olacak. O emeği harcaman gerekiyor. Anavatan Türkiye ile ilişkileri güçlü tutmadan bu görevleri yerine getiremeyiz. Türkiye’ye karşı dik durmak gibi bir lüksümüz yok. Saygı çerçevesinde, birlikte ülkemizi kalkındırmaya bakmalıyız.” dedi.
Hükümetin yatırımlarının yanı sıra çalışanların ve üreticilerin ödemelerinin zamanında yapılmasının da önemine değinen Çaluda, geçmiş dönemlerde ekonomik sıkıntılar nedeniyle üreticilerin mağdur edildiğini ancak mevcut hükümetin dış kaynaklı sorunlara rağmen ödemeleri sürdürdüğünü savundu.
“KKTC’nin geleceğine inanmalıyız”
KKTC’nin geleceğine ilişkin umutlu olduğunu belirten Çaluda, ülkenin ve toplumun geçmişte birçok zorluğun üstesinden geldiğini söyledi.
Türkiye’nin KKTC’ye her koşulda destek verdiğini ifade eden Çaluda, ülkeye sahip çıkılması ve gelecek nesillere güçlü bir devlet bırakılması gerektiğini vurguladı.
Çaluda, “Ben Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin varlığının yaşatılmasına inanan bir zihniyete sahibim. Bu toplum çok sıkıntılar çekti ancak ben her zaman iyiye gideceğimize inanıyorum. Başımızda, her sıkıntımızda bize elini uzatan anavatan Türkiye vardır. Yeter ki biz iyi niyetle hizmet edelim. Başka bir ülkemiz veya kuracağımız başka bir cumhuriyet yok. KKTC’ye inanmalı ve sahip çıkmalıyız.” ifadelerini kullandı.
Programın sonunda seçmene de seslenen Çaluda, hem genel hem de yerel seçimlerde UBP adaylarına destek verilmesini istedi.
Ülkenin sağlık, eğitim, tarım ve altyapı alanlarında tamamlanması gereken çok sayıda projesi bulunduğunu belirten Çaluda, gençlerin ev sahibi olabilmesi için sosyal konut ve arsa projelerinin de devam etmesi gerektiğini kaydetti.
Çaluda, “Kırgınlıklarım benim de var. Ancak kırgınlıklarımızı bir kenara bırakıp çalışmamız gerekiyor. Bu parti bizimdir. Memleket için yola devam ediyoruz. Halkımızın partimize sahip çıkmasını istiyorum. Çünkü bu icraatları UBP’nin yapabileceğine inanıyorum.” dedi.
